Paradoksi i Madh:
Prek Cali, nga pushkatimi i komunistëve te tallja e socialistëve!!
Historia e kombit shqiptar ka figura që janë bërë simbole të lirisë, të besnikërisë ndaj atdheut dhe të pathyeshmërisë së karakterit.
Një prej tyre është Prek Cali, burri i Malësisë, i cili u bë sinonim i qëndresës ndaj pushtuesve dhe diktaturës.
Por mënyra se si politika shqiptare ka trajtuar figurën e tij, që nga viti 1945 e deri më sot, është një turp kombëtar dhe një paradoks i madh.
Ai u vra një herë nga komunistët, por po vritet përditë nga politika e tranzicionit.
REDAKSIA WINDOW.AL
I. 1945 – 1990:
Pushkatimi dhe mohimi i kujtesës:
Në vitet e para pas Luftës së Dytë Botërore, kur komunistët morën pushtetin në Shqipëri, një nga figurat që ata e shihnin si rrezik për regjimin ishte pikërisht Prek Cali.
Ai përfaqësonte shpirtin e lirë të Malësisë, një kështjellë të pathyeshme të traditës dhe të besës.
Për këtë arsye, regjimi nuk e fali.
E pushkatoi dhe, për ta fshirë përgjithmonë, nuk lejoi as varrin e tij. Eshtrat iu zhdukën.
Ky akt nuk ishte thjesht një ekzekutim politik, por një krim i trefishtë:
Vrasje fizike, fshirje historike dhe përdhosje e kujtesës.
Për gati gjysmë shekulli, emri i Prek Calit u përmend vetëm si “armik i popullit”.
Tekstet e historisë e përbaltën, propaganda e shpalli tradhtar.
Dhe malësorët që donin ta kujtonin, duhej ta bënin fshehurazi.
II. 1990 – 2013:
Liria që nuk solli drejtësi:
Kur ra regjimi komunist në vitin 1990, shqiptarët menduan se më në fund historia do të vendosej në vend.
U hapën dosje, u fol për viktimat, u ngritën memoriale për disa prej tyre.
Por çfarë ndodhi me Prek Calin? Asgjë.
Në vend që shteti i ri ta kthente kullën e tij në një muze kombëtar, ajo u la të degradojë, të shembet, të bjerë copë-copë.
Dhe më e rëndë:
Ajo u trajtua si një ndërtim i paligjshëm, “pa leje” dhe “pa legalizim”.
Të quash “pa leje” kullën e Prek Calit është një fyerje e rëndë, njësoj sikur të mohosh vetë historinë.
Në këto vite, politika e tranzicionit ishte e zënë me pushtet, pazare dhe korrupsion, ndërsa martirët mbetën sërish të harruar.
Ky ishte krimi i dytë ndaj Prek Calit:
Mosrespektimi nga një shtet që duhej t’i kthente dinjitetin. Në vend të një muzeu, Malësia mori heshtje.
Në vend të një përmendoreje, mori premtime boshe.
III. 2013 – 2025:
Nga harresa te tallja e socialistëve:
Nga viti 2013, Shqipëria drejtohet nga Partia Socialiste. Dhe që nga viti 2015, Bashkia e Malësisë së Madhe është në duart e socialistit Tonin Marinaj.
Prej një dekade, çfarë është bërë për Prek Calin? Asgjë.
Por, sa herë afrohen zgjedhjet, figura e tij shfaqet nëpër podiume, nëpër deklarata, nëpër fjalime boshe.
Dhe kulmi i cinizmit erdhi në vitin 2025, kur deputeti socialist Bujar Rexha doli në Vermosh dhe deklaroi se “do ta legalizojmë kullën e Prek Calit dhe do ta kthejmë në shtëpi muze”.
Një fjali e bërë me qëllim të pastër elektoral, njësoj si gjithë premtimet e mëparshme që nuk u realizuan kurrë.
Këtu qëndron paradoksi:
Komunistët e pushkatuan Prek Calin, socialistët po e përdorin si kartë për vota.
Njëri brez ia mori jetën, tjetri brez po i vret kujtimin.
Dikur i mohuan varrin, sot i premtojnë “legalizim”.
Dikur e quanin “armik”, sot e shesin si flamur elektoral.
Ky është krimi i tretë:
Përdhosja e heronjve për interes të ulët politik.
IV. Paradoksi i madh i një kombi pa kujtesë:
Një komb që nuk respekton martirët e tij, është i dënuar të shkelë mbi gjakun e tyre.
Shqipëria e vitit 2025 është shembulli më i qartë:
Heronjtë përdoren për vota, historia shitet për propagandë, dhe sakrificat bëhen mall elektoral.
Prek Calin nuk e legalizon Partia Socialiste.
Ai është i legalizuar në gjakun e malësorëve, në kujtesën e kombit, në historinë e Shqipërisë.
Ai nuk pret firmë deputeti, nuk pret koncesion partiak, nuk pret fjalime bosh.
Ai pret nderim të vërtetë.
Pret vepra. Pret një muze të denjë.
Komunistët e vranë një herë.
Socialistët po e vrasin përditë.
Ky është paradoksi i madh:
një komb që nuk mëson nga martirët e vet, një shoqëri që përçmon sakrificën, një pushtet që vret dy herë – një herë me plumb, një herë me propagandë.
Prek Cali është mbi partitë, mbi pushtetet, mbi interesat e ulëta.
Ai është Shqipëri, ai është Malësi, ai është simbol i lirisë.
Dhe çdo përpjekje për ta kthyer në premtim elektoral është një përdhosje e re, një turp që historia nuk do ta falë.
