Afera Ajola: Veliaj dhe etika e zhveshur nga pushteti
Kur bashkia bëhet shtëpi private, kur fondet publike kalojnë përmes organizatave fiktive që mbajnë emrin ose nënshkrimin e bashkëshortes së kryetarit të bashkisë, nuk jemi më përballë një administrate të dështuar. Jemi përballë një strukture që funksionon si makinë për përvetësim. Dhe në krye të kësaj makinerie qëndron një emër: Erion Veliaj.
Ai që dikur paraqitej si zëri i reformimit, si simboli i një politike ndryshe, sot ndodhet në qendër të një skeme që përputhet me modelin më klasik të korrupsionit familjar. Organizata të ngritura në emër të artit, kulturës, gruas së tij, e me firmën e tij, kanë marrë para publike për veprimtari që ose nuk kanë ndodhur kurrë, ose janë mbuluar me pëlhurën e hijes.
Por Veliaj hesht. Ai mban të njëjtën strategji si gjithmonë: e quan gjithçka formale, e delegon përgjegjësinë, e mbështjell veten me burokraci. Thotë se s’ka dijeni, se bordet vendosin, se ai vetëm firmos. Por çdo qytetar me mendje të kthjellët e di: kur firmos për gruan tënde, nuk je më një burokrat. Je një pjesëmarrës.
Skandali nuk është thjesht çështje e shifrave apo e dokumenteve që SPAK ka mbledhur. Skandali është moral. Sepse askush nuk ka të drejtën të administrojë një qytet dhe, në të njëjtën kohë, të lejojë që familja e tij të përfitojë nga thesari i qytetarëve. Nuk është vetëm një konflikt interesi. Është dhunim i vetë kuptimit të shërbimit publik.
Por më e frikshmja është heshtja kolektive. Një pjesë e madhe e medias hesht. Një pjesë e madhe e shoqërisë është lodhur të indinjohet. Disa janë të korruptuar, disa të frikësuar, disa thjesht të mësuar me abuzimin. Në këtë atmosferë, një kryetar bashkie mund të vazhdojë të shesë imazh, të ndajë lavdi, e ndërkohë t’u marrë qytetarëve atë që i përket komunitetit.
Nëse do ishim në një shoqëri normale, ajo që ka ndodhur do të mjaftonte për ta rrëzuar një politikan nga detyra. Por në Shqipëri, as morali nuk është më moral dhe as drejtësia nuk është më vijë ndarëse mes të mirës dhe të keqes. E në këtë humbje të madhe kolektive, një burrë në pushtet, me ndihmën e një gruaje në hije, e ka kthyer Tiranën në një pronë private ku çdo gjë mund të blihet, shitet, apo fshihet nën petkun e kulturës.
Veliaj nuk është thjesht një administrator që ka gabuar. Ai është përfaqësuesi i një sistemi që punon për të mbrojtur veten, jo qytetarët. Dhe afera Ajola është prova më e qartë se në këtë sistem, edhe dashuria përdoret për të vjedhur.
