Lisbonë – Një tragjedi e pashembullt ka tronditur kryeqytetin portugez. Mbrëmjen e 3 shtatorit 2025, funikulja historike “Elevador da Glória”, një prej atraksioneve më të famshme turistike të Lisbonës, doli nga shinat dhe u përplas me një ndërtesë, duke shkaktuar 15 viktima dhe të paktën 18 të plagosur, pesë prej tyre në gjendje të rëndë.
Sipas shërbimeve të urgjencës, ngjarja ndodhi rreth orës 18:00, në një prej akseve më të ngarkuara turistike të qytetit. Funikulja, që lidh sheshin Restauradores me lagjen bohemiane Bairro Alto, ishte e mbushur plot me udhëtarë – vendas dhe turistë – në momentin e aksidentit.
Shkaqet e mundshme
Hetimet paraprake flasin për një defekt teknik: një kabllo e sistemit tërheqës dyshohet se është këputur ose liruar, duke bërë që tramvaji të humbasë kontrollin dhe të dalë nga shinat. Skena e ngjarjes u kthye në kaos: dëshmitarë okularë përshkruan momente paniku, të qara dhe britma, ndërsa ekipet e shpëtimit punuan me orë të tëra për të nxjerrë trupat dhe për t’i transportuar të plagosurit në spitalet më të afërta të Lisbonës.
Një atraksion me histori 140-vjeçare
“Elevador da Glória” është pjesë e identitetit të Lisbonës. Në funksion që prej 1885, ky tramvaj i pjerrët transporton çdo vit mbi 3 milionë pasagjerë dhe është shpallur monument kombëtar. Për shumë vizitorë, ai është simbol i qytetit, një urë mes historisë dhe turizmit modern.
Kjo nuk është hera e parë që ky mjet pëson probleme: më 2018 u shënua një incident teknik për shkak të mungesës së mirëmbajtjes, por fatmirësisht pa viktima. Punonjës të transportit publik kishin ngritur alarmin që prej vitesh për neglizhencë në mirëmbajtje, duke theksuar se kontraktorët privatë nuk kishin përmbushur standardet e sigurisë.
Reagimet e autoriteteve
Kryebashkiaku i Lisbonës, Carlos Moedas, e quajti këtë një “ditë tragjike për qytetin” dhe shpalli tre ditë zie për kryeqytetin. Qeveria portugeze, nga ana e saj, shpalli një ditë zie kombëtare. Presidenti Marcelo Rebelo de Sousa vizitoi vendin e ngjarjes, duke shprehur ngushëllime për familjet e viktimave dhe duke garantuar një hetim të thelluar.
Edhe Komisioni Europian dhe liderë të tjerë ndërkombëtarë dërguan mesazhe solidariteti. Ursula von der Leyen, presidente e Komisionit, deklaroi se “zemra e Evropës është sot me popullin portugez”.
Masat emergjente
Autoritetet portugeze kanë pezulluar menjëherë funksionimin e të gjitha funikulave dhe sistemeve të ngjashme të transportit në Lisbonë, deri në përfundimin e inspektimeve të sigurisë. Një ekip i posaçëm teknikësh dhe prokurorësh ka nisur mbledhjen e provave për të përcaktuar përgjegjësitë.
Shumë banorë vendas kanë nisur të kërkojnë transparencë dhe llogaridhënie, duke akuzuar institucionet për neglizhencë të përsëritur dhe përfitime financiare mbi kurriz të sigurisë publike.
Një plagë e rëndë për Lisbonën
Ngjarja e 3 shtatorit nuk është thjesht një aksident teknik – është një plagë për kulturën dhe historinë e qytetit. Funikulja Glória ishte më shumë se një mjet transporti: ishte një pjesë e shpirtit të Lisbonës, një imazh që udhëtonte në kartolina, filma dhe kujtime turistësh nga e gjithë bota.
Tani, ajo është kthyer në skenën e një tragjedie që ka zhytur qytetin dhe gjithë Portugalinë në zi.
