Formimi i rërës në veshka
Formimi i rërës në #veshka – që në fakt janë kristale mikroskopike të kripërave urinare – ndodh për një arsye të thjeshtë: çrregullim në balancën e përbërësve të urinës, ku ka më shumë substanca që krijojnë kristale sesa ato që i shpërbëjnë apo i mbajnë të tretura. Ky proces quhet litogjenezë.
Ja pse ndodh:
⸻
- Dehidratimi • Sasia e ulët e ujit → urinë e përqendruar → rritet saturimi i kalciumit, oksalatit, acidit urik.
• Kur urina bëhet më e trashë, mineralet nuk treten mirë dhe kristalizohen → fillon formimi i rërës. - Ushqimi • Shumë natrium (#kripë) → rrit ekskretimin e kalciumit në urinë.
• Shumë proteina shtazore → rrit acidin urik dhe kalciumin.
• Shumë oksalate (spinaq, çokollatë, arrorë) → lidhen me kalciumin dhe formojnë kristale. - Çrregullime metabolike
• #Hiperkalciuria – shumë kalcium në urinë.
• #Hiperoksaluria – shumë oksalat.
• #Hiperurikozuria – shumë acid urik.
• Sëmundje si: hiperparatiroidizmi, sindroma e zorrës së shkurtër, diabeti, obeziteti. - Infeksionet urinare kronike
• Bakteret që prodhojnë ureazë (p.sh. Proteus mirabilis) e rrisin pH e urinës dhe nxisin formimin e gurëve infektivë (struvit, ammonium magnesium phosphate). - Jetë sedentare dhe mungesë aktiviteti fizik
• Mungesa e lëvizjes zvogëlon drenimin renal dhe nxit grumbullimin e kristaleve. - Medikamente dhe suplemente
• Diuretikët tiazidikë, antacidet me bazë kalciumi, vitamina C në doza të larta, etj.
⸻
Kujdes:
Në këtë fazë – rërë, jo gurë – është më e lehtë për t’u trajtuar: shumë ujë, modifikim diete, kontroll analizash (urinë 24-orëshe), dhe ndonjëherë citrat natriumi ose kaliumi për të rritur tretshmërinë.
