Edi Rama i ulur në gjunjë:
Skllav i kamerës, poshtërues i një kombi:
Më 16 maj 2025.
Në një ditë historike për Tiranën, ku u mblodhën mbi 50 liderë të Evropës në Samitin e Komunitetit Politik Evropian.
Shqipëria kishte një mundësi të rrallë për të treguar veten si një vend me dinjitet, pjekuri politike dhe barazi në tryezën evropiane.
Por çfarë ndodhi?
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, u ul në gjunjë përpara kryeministres italiane Giorgia Meloni.
Në zemër të Sheshit Skënderbej, para kamerave, përpara botës.
Jo si akt respekti diplomatik.
Jo si reagim njerëzor i çastit.
Por si akt servilizmi të llogaritur, teatror dhe plot nëntekst të rrezikshëm.
Në një samit ku ishin të pranishëm kancelari i ri gjerman Friedrich Merz, presidenti francez Emmanuel Macron, presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen, presidenti i Ukrainës Volodymyr Zelensky, presidenti i Këshillit Evropian António Costa, dhe dhjetëra liderë të tjerë, Rama vendosi të marrë vëmendjen me një gjest që e zhvesh Shqipërinë nga çdo ndjenjë vetërespekti.
Ky nuk është xhentilesë.
Është seksizëm i ndyrë.
Të përkulesh në gjunjë përpara një lidereje grua dhe të bësh sikur po bën një akt “xhentil” nuk është përulësi elegante — është seksizëm i paketuar si kortezi.
Edi Rama nuk përkulet para Macronit.
Nuk përkulet para Friedrich Merzit.
Nuk ulet në gjunjë para Zelenskyt.
Por e bën këtë akt spektakli vetëm për një grua.
Ky është mesazhi i një mashkulli në pushtet që mendon se duhet të “dallohet” kur përballet me një grua në pushtet. Jo ta trajtojë si të barabartë, por ta përdorë si sfond për një moment teatral. Është e njëjta logjikë që përdoret në kultura patriarkale kur i thonë grave “ti je ndryshe nga të tjerat”, me tone përkëdhelëse, por nënkuptime përjashtuese.
Është e njëjta logjikë që i përjashton gratë nga vendimmarrja reale, duke i lënë vetëm për foto.
Edi Rama nuk është diplomat.
Është kamerier politik.
A mund ta imagjinoni kancelarin gjerman Friedrich Merz duke u përkulur në gjunjë para Giorgia Melonit në Berlin?
Apo Macronin në Champs-Élysées?
Jo. Sepse liderët e vërtetë nuk përkulen para askujt, sidomos jo në publik, sidomos jo në emër të një vendi.
Rama nuk përfaqëson më një shtet.
Ai përfaqëson një rol që ka zgjedhur ta luajë për kamerat.
Për Macronin, ai është tallës.
Për Merzin, ai është argat.
Për Zelenskyn, është asnjanës pa kockë.
Për Melonin? Një skenograf që i jep asaj kampet e Gjadrit në këmbim të mbështetjes për pushtetin e tij personal.
Kush përkulet, humbet të drejtën të kërkojë barazi.
Në një kohë kur Shqipëria ka një histori të dhimbshme me Italinë — nga pushtimi fashist, te eksploatimi ekonomik, e deri te trajtimi si “vend filtrimi” për refugjatët — çdo akt përuljeje ndaj një lidereje italiane nuk është thjesht teatror:
Është historikisht i paturpshëm.
Giorgia Meloni nuk është mikja e shqiptarëve.
Ajo ka kërkuar që Shqipëria të strehojë refugjatë që Italia nuk do.
Ka nënshkruar marrëveshje që e kthejnë Shqipërinë në “tokë të askujt”, në cepin e Europës ku dërgohen të padëshiruarit.
Dhe Rama, në vend që të qëndrojë si partner i barabartë, i hap çadrën, i ulet në gjunjë dhe i buzëqesh me krenari.
Nga një kryeministër në një palë gjunjë të përdorura
Këto nuk janë më akte të çoroditura personale.
Janë veprime që përfaqësojnë Shqipërinë në sy të botës.
Kur Rama ulet në gjunjë, përulemi të gjithë.
Kur ai hesht për Vuçiqin, Serbia forcohet.
Kur ai serviloset ndaj Macronit, BE-ja na trajton si vend teknik.
Kur ai nënshkruan marrëveshje me Melonin, shqiptarët trajtohen si shërbëtorë të Evropës, jo si pjesë e saj.
Është koha të themi:
Boll më!
Shqipëria nuk është estradë.
Nuk është sfond për teatrin personal të një lideri që ka humbur ndjesinë e përfaqësimit dhe ka gjetur kënaqësi në përulje.
Kjo qasje nuk na çon në BE.
Nuk na afron me botën demokratike.
Na poshtëron, na përçmon, na heq dinjitetin.
Ky nuk ishte një gjest i bukur.
Ishte një akt poshtërues.
Ishte seksist.
Ishte i pavend.
Ishte shërbim ndaj imazhit personal, në dëm të një kombi të tërë.
Dhe duhet dënuar me forcë, jo relativizuar si “xhentilesë”.
