Hotolishti që protestoi me arkivol dhe votoi për varrmihësin:
Shqipëria që nuk çuditet më nga vetja!!
Më 20 prill, fshati Hotolisht në Librazhd u bë lajm kombëtar.
Banorët e tij dolën në protestë kundër zgjerimit të rrugës kombëtare Librazhd–Prrenjas, pjesë e projektit të shumëpërfolur të Korridorit VIII.
Rruga, që në letër do të duhej të sillte zhvillim, në sytë e banorëve ishte një rrufe ndarëse:
do t’u shembte shtëpitë, do t’u gërryente pronat, do t’u zhbënte të ardhmen. Dhe me të drejtë u ngritën.
Protesta nuk ishte e zakonshme.
Në mes të rrugës, ata vendosën një arkivol , duke shpallur me zë të lartë se po i bënin funeralin fshatit të tyre.
“Ose ne, ose ju!” – shkruhej në një nga pankartat. “
Institucionet po heshtin. Ky arkivol përfaqëson shtëpinë tonë të fundit” – deklaroi një nga protestuesit. Ishte një akt i guximshëm simbolik, një përballje e qartë me pushtetin që për herë të parë nuk përulej, por sfidohej.
Dhe pastaj erdhi 11 maji. Ditë zgjedhjesh. E në një kthesë groteske të fatit, Hotolishti që protestoi me arkivol votoi masivisht për Rilindjen. Për të njëjtën forcë politike që sponsorizon projektin e rrugës. Për të njëjtën qeveri që ata e akuzuan për mungesë transparence, për shkatërrim të pronave, për arrogancë dhe heshtje. Ironi? Absurd? Tradhëti ndaj vetes? Apo, më e dhimbshmja: një realitet që e kemi normalizuar?
Sepse Hotolishti nuk është thjesht një fshat që “u tërhoq” nga protesta.
Ai është një metaforë e Shqipërisë së sotme.
E vendit ku njerëzit protestojnë me zemër, por votojnë me frikë.
Ku zëri ngrihet për një ditë, por pastaj përmbytet nga heshtja e zakoneve. Ku revolta publikohet, por bindja firmoset fshehurazi në qendrën e votimit.
Çfarë ndodhi mes 20 prillit dhe 11 majit?
Çfarë bëri që një fshat të kthente fjalën e dhënë përballë kamerave dhe të votonte për “varrmihësin” e tij?
Ka shumë përgjigje, të gjitha shqetësuese:
- Frika , e heshtur por e pranishme në çdo cep Shqipërie, që të bën të mendosh dy herë përpara se të përballesh me pushtetin.
• Presioni , herë i drejtpërdrejtë, herë i maskuar si kujdes social, premtime pune apo thirrje “për të mos e prishur me djemtë tanë”.
• Lodhia , ajo dorëzim kolektiv që lind kur qytetari ndien se vota e tij nuk ndryshon asgjë.
• Klientelizmi , marrëveshja e heshtur që thotë:
“Unë të votoj ty, ti më jep diçka”.
• Varësia ndaj shtetit , që i bën njerëzit të mendojnë se ndryshimi është luks, kur mbijetesa është urgjencë.
Por mbi të gjitha, ajo që ndodhi në Hotolisht është pjesë e një sëmundjeje më të thellë që ka prekur demokracinë shqiptare: mungesa e besimit te vetja.
Një kulturë ku qytetari nuk e sheh veten si zot të fatit të vet, por si një hallkë të veglës së pushtetit. Ku pushteti trajtohet si natyrë, jo si strukturë që mund dhe duhet të ndryshohet.
Prandaj, ajo që ndodhi në Hotolisht nuk është çudi.
Është logjika e Shqipërisë së sotme.
Një Shqipëri ku njerëzit kanë mësuar të protestojnë, por nuk kanë mësuar të ndëshkojnë. Ku vetëdija politike vjen deri në protestë, por ndalet në kutinë e votimit.
Ku fjalët janë të ashpra, por veprimet janë të nënshtruara.
Në një vend normal, pas një proteste të tillë, rezultati i zgjedhjeve do të ishte një sinjal i qartë për qeverinë: “Nuk na dëgjuat, tani përballuni me pasojat.”
Në Shqipëri, ndodh e kundërta: qeveria nuk të dëgjon, dhe ti e voton prapë.
Hotolishti e ngriti arkivolin për fshatin, por me votë vuri veten brenda.
Në heshtje. Me një fletë votimi. Me një miratim që e zhbën çdo protestë, çdo pankartë, çdo shpresë.
Dhe nëse ka një pyetje që duhet t’i bëjmë vetes pas kësaj historie, ajo është kjo: Çfarë vlere ka protesta në një vend ku vota nuk e ndjek zemrën, por frikën?
Sepse në fund të fundit, demokracia nuk vdes nga keqqeverisja. Ajo vdes kur qytetari dorëzohet. Kur njeriu sheh arkivolin dhe mendon se është për dikë tjetër, pa kuptuar se ai arkivol është metafora e heshtjes së tij.
