Deklarata e ftohtë e ambasadës amerikane është një akt politik më vete:
Asnjë përgëzim për fitoren e Ramës, asnjë mbështetje për akuzat e opozitës, dhe mbi të gjitha, një reflektim i zhgënjimit të thellë ndaj klasës politike shqiptare.
Kush fitoi më 11 maj?
Askush, përveç apatisë.
Kur një fjali bën më shumë zhurmë se një fushatë e tërë
“Urojmë popullin e Shqipërisë për zgjedhjet parlamentare dhe presim të vazhdojmë partneritetin tonë të ngushtë me Shqipërinë” – kaq tha Ambasada Amerikane më 27 maj, dy javë pas zgjedhjeve parlamentare të 11 majit.
Kur Edi Rama siguroi mandatin e tij të katërt si kryeministër.
Në dukje një fjali formale, në të vërtetë një akt i heshtur mosbesimi.
Sepse ajo që mungon në këtë fjali – përgëzimi për qeverinë, urimi për Ramën, pranimi i rezultatit – flet më shumë se vetë fjalia.
Pozita:
Një “fitore” pa përgëzim dhe pa lavdi
Për herë të parë në historinë pluraliste shqiptare, një politikan merr mandatin e katërt radhazi.
Por gjithashtu për herë të parë, një fitore e tillë nuk përgëzohet as nga aleati më i ngushtë strategjik i Shqipërisë.
Kjo nuk është thjesht një harresë.
Është një vendim i ndërgjegjshëm diplomatik për të mos u bërë pjesë e një fushate që u ndërtua mbi frikë, kontroll dhe shfrytëzim të burimeve shtetërore.
Edi Rama e di mirë këtë.
Ndaj edhe hesht.
Sepse nuk ka ç’të thotë përballë një mesazhi që në heshtje thotë:
Ne nuk besojmë më në demokracinë që ju pretendoni se përfaqësoni.
Në vend të fitores me entuziazëm ndërkombëtar, Rama përfundoi me një fitore të akullt, të zbrazët nga legjitimiteti moral.
Ai mund të qeverisë, por nuk mund të pretendojë më përfaqësim real.
Në sytë e shumë shqiptarëve dhe tashmë edhe të ndërkombëtarëve, ai është thjesht menaxheri i një sistemi pushteti, jo lideri i një populli.
Opozita:
E dështuar për të bindur edhe kur ka të drejtë
Po Partia Demokratike?
As ajo nuk mori asnjë mbështetje, as një fjalë inkurajuese, asnjë koment mbi denoncimet e saj për manipulime zgjedhore.
Dhe kjo nuk është rastësi.
SHBA-të kanë mbështetur historikisht opozitat në betejat e tyre për demokraci, por këtë herë vendosën të qëndrojnë larg.
Pse?
Sepse opozita shqiptare është kaotike, e papërgatitur dhe e de-legjitimuar nga vetë sjellja e saj në vite.
Ajo reagon gjithmonë pas humbjes, asnjëherë para saj.
Ajo ngre akuza, por nuk paraqet fakte.
Ajo bën fushata me tone dramatike, por pa organizim e pa rrjet real në terren.
Dhe mbi të gjitha:
Ajo është e përçarë. Asnjë opozitë që shkon e ndarë në zgjedhje nuk ka as autoritet moral, as besueshmëri ndërkombëtare për të kërkuar drejtësi elektorale.
SHBA-të, në mënyrë të heshtur, i thanë opozitës:
Mos kërkoni ndihmë pa pasur vetë përgjegjësi.
Dhe ky është një mesazh që duhet të digjet në kujtesën e çdo aktori opozitar:
Nuk vjen askush t’ju shpëtojë, nëse ju vetë nuk dini as të ngriheni.
Populli:
I uruar, por i padëgjuar
Në deklaratë përmendet vetëm një palë:
Populli shqiptar.
Është një gjest i qartë për të treguar që SHBA nuk e ka humbur respektin për qytetarët e këtij vendi – por nuk mund të rrijë më peng i një klase politike që i përdor qytetarët si dekor zgjedhor.
Por si e përjetoi populli këtë deklaratë?
Në rrjetet sociale, reagimi ishte i menjëhershëm:
“Pse nuk e uruan Ramën?”,
“Mos vallë nuk e njohin rezultatin?”,
“Po pse nuk thonë që zgjedhjet u vodhën?”
Pyetje që shpërfaqin më shumë ankth se sa kuriozitet.
Sepse shumica e qytetarëve e ndjen në palcë se procesi nuk ishte i drejtë, por nuk di si të reagojë përtej përçmimit apo apatisë.
Në realitet, populli nuk e lexoi deklaratën si urim, por si sinjal alarmi.
Dhe me të drejtë.
Sepse kur SHBA i drejtohet popullit dhe jo qeverisë, atëherë është e qartë se besimi tek institucionet ka rënë.
Dhe kur nuk besohet më as procesi zgjedhor, as përfaqësuesit, as alternativat, demokracia bëhet fasadë.
Çfarë na thotë kjo heshtje në të vërtetë?
Kjo nuk është thjesht një çështje protokolli diplomatik.
Kjo është një fotografi e saktë e gjendjes ku ndodhet sot Shqipëria:
• Një pozitë që fiton pa garë, qeveris pa sfidë dhe nuk ka më nevojë të bëjë as sikur dëgjon.
• Një opozitë që nuk ngjall besim, nuk mbledh shpresë dhe nuk di të luftojë.
• Një popull që votohet, por nuk dëgjohet; që urrohet, por nuk përfaqësohet; që përdoret, por nuk respektohet.
Në një vend normal, deklarata e SHBA-ve do të ishte shkundje për të gjithë.
Në Shqipëri, me gjasë do të kalojë si një “incident protokollar”.
Dhe ky është problem më vete.
Në vend të përfundimit:
Të heshturit janë më të zhurmshëm se të fortët
Ambasada e SHBA-ve nuk e përmendi Ramën, sepse nuk ka më ç’të thotë për të.
Nuk përmendi opozitën, sepse nuk ka më kë të mbrojë.
Dhe nuk përmendi rezultatin, sepse nuk ka më besim tek procesi.
Uroi vetëm popullin, sepse në të vetmin vend ku ka mbetur shpresë, është ende qytetari i thjeshtë.
Por kjo shpresë nuk duhet të kthehet në iluzion.
Askush nga jashtë nuk do të vijë të shpëtojë Shqipërinë nga vetja.
Dhe aq më pak, në një kohë kur pushteti është i ngurtësuar si beton, opozita është rrëzuar si kasolle, dhe populli rri përballë kutive të votimit me bindjen e trishtë se “asgjë nuk ndryshon”.
Nëse kjo heshtje nuk kuptohet si thirrje për reflektim, atëherë ajo do të jetë preludi i një izolimi të heshtur – të një vendi që ngjan gjithnjë e më pak me demokraci dhe gjithnjë e më shumë me një republikë të lodhur.
