Me bindje të plotë po e them: Populli shqiptar dhe populli hebre janë ndër popujt më të mirë në botë, dhe historia e dëshmon këtë.Jo me slogane, jo me emocione të çastit, por me vepra, me sakrifica dhe me kontribute që kanë lënë gjurmë në civilizimin njerëzor.

1. Dy popuj që kanë mbijetuar përballë zhdukjes,

Shqiptarët kanë kaluar shekuj nën perandori, pushtime, copëtim territorial, tentativë asimilimi, zhdukje kulturore.
Hebrenjtë kanë kaluar mijëvjeçarë persekutimesh, kulmuar me Holokaustin, plagën më të errët të historisë moderne.

Dy popuj të vegjël në numër, por të mëdhenj në shpirt.
Dy popuj që e kanë mbajtur identitetin gjallë jo me territor, por me vullnet.

2. Shqipëria, i vetmi vend në Evropë që i mbrojti hebrenjtë gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Ky është fakt historik i pakontestueshëm:
Shqiptarët nuk dorëzuan asnjë hebre tek nazistët. Asnjë.
Madje numri i hebrenjve në Shqipëri pas luftës ishte më i madh se para saj.

Kjo nuk ishte rastësi.
Kjo ishte Besa, kodi ynë moral që e vendos nderin mbi frikën.

Në këtë faqe të ndritur të historisë shqiptare qëndrojnë figura si Nënë Tereza, simbol i humanizmit botëror, që e ngriti emrin shqiptar në majat e moralit universal.
Në këtë faqe qëndron edhe fryma e Skënderbeut, që mbrojti Evropën nga pushtimet dhe e ruajti identitetin tonë europian.
Në këtë faqe qëndron edhe çdo familje shqiptare që hapi derën për të shpëtuar jetë.

3. Kontributi hebre në shkencë, mjekësi, teknologji, ekonomi.

Edhe pse përbëjnë më pak se 0.2% të popullsisë së botës, hebrenjtë kanë dhënë kontribute që kanë ndryshuar botën:

• Albert Einstein – revolucionoi fizikën.
• Jonas Salk – shpiku vaksinën kundër poliomielitit.
• Niels Bohr – themelues i mekanikës kuantike.
• Sergey Brin – bashkëthemelues i Google.
• Qindra fitues të Nobel-it, mijëra shkencëtarë, inovatorë, mendimtarë.

Këto nuk janë komplimente.
Këto janë fakte.

4. Shqiptarët, popull i vogël me zemër të madhe.

Shqiptarët kanë dhënë kontribut në:

• mbrojtjen e hebrenjve,
• luftën kundër fashizmit,
• rezistencën ndaj pushtimeve,
• ruajtjen e identitetit europian,
• mbështetjen e aleatëve perëndimorë në çdo betejë ku ka qenë në lojë liria.

Në këtë traditë qëndrojnë figura moderne që e mbajnë lart emrin shqiptar në botë, si Mira Murati, një nga mendjet më të fuqishme të teknologjisë globale, që po e çon inovacionin botëror drejt epokës së inteligjencës artificiale.

Shqiptarët kanë treguar se madhështia nuk matet me territor, por me karakter.

5. Dy popuj që e kuptojnë dhimbjen dhe vlerën e lirisë.

Shqiptarët e dinë çfarë do të thotë të jesh i rrezikuar.
Hebrenjtë e dinë çfarë do të thotë të jesh i persekutuar.
Prandaj këta dy popuj e kuptojnë njëri-tjetrin më mirë se shumë të tjerë.

Me bindje të plotë po e them:
Populli hebre është ndër popujt më të mirë në botë dhe shqiptarët po aq.

Jo sepse janë “më të mirë” si kategori, por sepse historia e tyre ka prodhuar:

• vepra të mëdha,
• sakrifica të mëdha,
• kontribute që kanë ndihmuar njerëzimin,
• humanizëm në kohët më të errëta,
• qëndresë në kohët më të vështira.

Dy popuj të vegjël.
Dy histori të mëdha.
Dy zemra që nuk janë thyer kurrë.

Rroftë përherë populli shqiptar!
Rroftë përherë populli hebre!

Shkruan Arbër Hoxha: