LETËR E HAPUR ORGANIZATËS STUDENTORE TË SËRBISË, ‘’STUDENTËT NË BLOKADË’’ PËR TË ASHTUQUAJTURIN MEMORANDUM.

Të nderuar studentë të Sërbisë,
Ju drejtohem si profesor universiteti, me 44 vite përvojë akademike, që kam punuar me studentë shqiptarë dhe për 10 vite me radhë, edhe me studentë sërbë, të cilët i kam trajtuar gjithmonë me barazi dhe dinjitet njerëzor.
Për shumë prej nesh në Kosovë, protestat tuaja fillimisht ngjallën simpati. U duk se një brez i ri në Sërbi po ngrihej kundër korrupsionit, autoritarizmit dhe trashëgimisë së errët politike, që e ka mbajtur peng shoqërinë sërbe me dekada.
Mbetëm thellësisht të zhgënjyer me narrativën jo nacionaliste, por shoviniste të një ‘’dokumenti ‘’të ashtuquajtur Memorandum, që vjen nga ju, nga brezi i ri sërb, që për befasi , vjen si vazhdimësi e narrativës tradicionale nacionaliste sërbe.
Lëvizja juaj studentore , protestuese në Sërbi shihej si lëvizje kundër korrupsionit dhe autoritarizmit. Dhe Lëvizje për demokraci. Vërehej se ajo në fillim gëzonte simpati, meqë dukej si lëvizje e të rinjve, si lëvizje e një mendësie tjetër që luftonte për demokratizimin e Sërbisë. Ndaj ‘’ Dokumenti ‘’ juaj ishte dëshpërues.
Në Memorandumin tuaj Shqiptarët as që përmenden. Pra nuk përmenden shqiptarët, të cilët përbëjnë 95 % të popullsisë Në Kosovë !
Dhe kjo natyrisht flet jo, për nacionalizmin tuaj të tërbuar, por për shovinizmin e rëndë. E për çudi asfarë reagimesh as nga figurat më të matura sërbe, dhe as nga shoqëria civile. Përveç z. Zheljko Koraç, dhe një komenti pak a shumë korrekt, në të përditshmen ‘’ Danas ‘’. Për befasinë time shumë të pakëndshme, mbështetja e tij nga z. Vesna Peshiq! . Heshtje varri në Sërbi ! Që flet për psikozë të rëndë kolektive.
Asnjë zë, as nga ata që publikisht gjoja angazhohen për një Sërbi demokratike, liberale, të reformuar dhe proevropiane. Kjo heshtje dhe apstinencë totale për këtë artikulim skandaloz, është sinjal i qartë se sa larg duket këndellja dhe ndërgjegjësimi i Sërbisë.
Ky ‘’Dokument’’ tregoi se edhe brezi i ri vazhdon të mbetet i burgosur në mitin politik për Kosovën, në të njejtin mit që ushqeu ideologjinë e Memorandumit të SANU-së, nacionalizmin agresiv të viteve të 90 dhe tragjedinë më të madhe që Ballkani ka përjetuar pas Luftës së Dytë Botërore.
Dua tani ti referohem disa pikave të tekstit të ‘’ Memorandumit ‘’ tuaj .
Për fat të keq ajo që shihet menjëherë në tekst, është, se ju, brezi i ri i Sërbisë, nuk është çliruar fare nga mitologjia politike e Kosovës. Dhe ka mbetur peng i ideologjive dhe strategjive të kaluara shoviniste të ideatorëve tuaj ekstrem nacionalist, që i sollën fatkeqësi e tragjedi shumë popujve, midis të cilëve edhe popullit tim shqiptar. Është e qartë se ju nuk jeni shkëputur nga miti sërb për Kosovën. Ju, në vend se të keni një tjetër mendësi, pas gjithë tragjedive të shkaktuara në këto hapësira, pikërisht nga kjo qasje e kjo mitologji politike, ju , për fat të keq, vazhdoni të jeni njëlloj të helmuar, ngjashëm me ideologjinë e kohës së SANU-së me Memorandumin e saj fatkeq, dhe projektet famëkëqija të
Vaso Qubrilloviqit.
Është e dhimbshme se si ju, pas gjithë tmerreve që i shkaktoi Sërbia, me pretendimet e saja hegjemoniste dhe opsesionin e saj për ‘’popullin qiellor sërb ‘’, vazhdoni me avazin e vjetër të vrastar. Është vërtetë, më shumë se e dhimbshme , që pikërisht rinia, të jetë kaq fanatike dhe e helmuar me idetë e strategëve shovinistë e fashistë sërbë, që ishin paraloja e tragjedisë biblike të popujve në këto hapësira. Dhe që pikërisht rinia juaj, të mbetet peng i kësaj politike vrastare që i la për jetë e mot popullit sërb, hipotekën e një populli kriminal. Në vend se rinia, pas gjithë çfarë ndodhi, të jetë e trishtuar, dhe e dëshpëruar, dhe me ndjenjë faji për të kaluarën e saj të kobshme , dhe me tmerrin që Sërbija u shkaktoi popujve të tjerë; në vend se ajo të shprehë pendesë e të kërkoj ndjesë, në vend dhe në emër të atyre që e bënë këtë plojë, e nuk kërkuan falje asnjëherë; në vend se rinia të përpiqet të zbehë këtë njollë turpi mbi trupin e popullit të vet, ajo vazhdon njëlloj si ata, me mitin sërb dhe ideatrinë nacionaliste e shoviniste sërbe. E cila dihet se nga çon !
Kosova nuk është ‘’ Kosova dhe Metohija ‘’ siç e quani ju në atë ‘’Memorandumin ‘’ tuaj, për të dëshmuar pronësinë tuaj mbi te. Por është Kosova, deshët ju këte ose jo, është Kosova pra, sot shtet i pavarur dhe sovran , i pranuar ndërkombëtarisht nga mbi 100 shtete të botës.
‘’ Kosova e Metohija ‘’ siç e quani ju Kosovën, është një konstrukt juaji historik, politik dhe ideologjik, që në diskursin tuaj synon të theksojë pretendimin shtetëror, kishtar dhe historik sërb mbi Kosovën. Dhe për ne, shqiptarët përdorimi i këtij termi, është provokues dhe pezhorativ. Sepse ai lidhet me mohimin e identitetit politik dhe kombëtar të Kosovës. Duke e qujatur Kosovën, ‘’ Kosovë e Metohi ‘’ ju as nuk e bëni ate zemër historike të shtetit sërb, as nuk e lidhni ate me kishën ortodokse sërbe dhe as nuk mund t’a bëni ate hapësirë me identitet të ‘’shenjtë’’ sërb. Përdorimi i këtij termi sot nuk është rastësi juridike. Është thjesht një deklaratë politike. Me këtë term e me këte diskurs, Sërbia as nuk mund të përvehtësojë identitetin politik të ‘’pronës historike ‘’ sërbe ,as të pranojë me te mitologjinë nacionaliste sërbe, që lidhet me represionin dhe kolonizimin sërb të saj. Pikërisht, për këto arësye në diskursin publik shqiptar, ky term i juaji është thjesht ideologjik, kolonial dhe provokues. Ky term pra, nuk është një emër administrativ. Ai është pjesë e një narrative të njohur : ‘’ Kosova është e Sërbisë, sepse është tokë e kishës dhe sakrificës sërbe ‘’. Ju vazhdoni ta përdorni edhe sot këtë term, sepse mendoni se kështu refuzoni realitetin, pra pavarësinë e Kosovës, sepse mendoni se kështu riafirmoni sovranitetin sërb mbi te, dhe sepse kështu mobilizoni sentimentin dhe emocionin nacionalist, dhe ruani kështu narrativën historike sërbe. Por Kosova, dhe jo Kosova e Metohija, ju pëlqeu kjo juve ose jo, sot është shtet sovran, i pavarur dhe demokratik, i pranuar ndërkombëtarisht nga më shumë se 100 shtete, dhe ky realitet, me narrativën e sentimentin tuaj ose jo, është i pakthyeshëm.
Fakti që ju definimin e Kosovës si pjesë e patjetërsueshme e Sërbisë , vazhdoni ta mbani në Kushtetutën tuaj, është çështje e juaja. Sepse letra duron gjithçka. Por realiteti është krejtësisht tjetër. Dhe sa më parë që ju ta pranoni realitetin faktik, aq më mirë do të jetë së pari për ju dhe për Sërbinë. Në vend të paranojave, iluzioneve dhe ëndrrave të cilat nuk çojnë gjëkundi. Për çfarë ruajtje të rendit kushtetues të Sërbisë në Kosovë flisni ju në ‘’ Dokumentin ‘’ tuaj? Është e paqartë. Kosova ka Kushtetutën e saj, dhe sipas saj komunitetit sërb i janë pranuar me diskriminim pozitiv, të
drejta që asnjë komunitet nacional në Evropë nuk i gëzon. Thoni që ‘’ Kosova është pjesë e identitetit kombëtar sërb ‘’. Në Kosovë, jeton 95% e popullatës etnike shqiptare, dhe me Pakon e Ahtisarit mbi ç’ bazë është ndërtuar Kushtetuta e Kosovës, ka një ruajtje enorme, të mbrojtur me ligj të gjithë trashëgimisë kulturore e identitare të komunitetit sërb. Thoni më pas se’’ Sërbia duhet të kërkojë zgjidhje në kuadër të Kushtetutës së saj’’ . Çfarë zgjidhje pretendoni të gjeni , kur Kosova tanimë është fakt i kryer. Kur Kosova sot është tregim i mbaruar , ajo është sot shtet sovran dhe i pavarur, e deshët ju këte ose jo !
Këto formulime janë pikërisht vazhdimësia e mendësisë së vjetër të SANU-së , të Memorandumit të vitit 1986 dhe miteve politike që ushqyen luftërat në Jugosllavi.
Nuk dua të hy në të drejtën historike e të polemizoj me këte, sipas meje me këtë kuaziargument, sepse ai në
këtë kohë mund të quhet irelevant.
Por nëse e doni ate, pra të vërtetën e provuar historikisht, do të jua them: shqiptarët iliro-dardanë janë popullsi autoktone në këto troje, shumë përpara ardhjes së sllavëve në Ballkan në shekujt VI -VII. Kosova gjatë historisë nuk ka qenë kurrë ekskluzivisht ‘’tokë sërbe ‘’, por hapësirë shumëetnike. Perandoria mesjetare sërbe pati qendër në Kosovë, për një periudhë relativisht të
shkurtër historike. Ndërsa miti juaj i ‘’djepit të Sërbisë ‘’ u ngrit sidomos në shekujt XIX dhe XX si instrument nacionalist. E politika sërbe e shekullit XX u mbështet shumë në idenë e ‘’tokës së shenjtë ‘’ , duke justifikuar dominimin politik dhe represionin mbi popullsinë autoktone etnike shqiptare.
Dhe në këtë kuptim miti nuk është thjesht emocional, ai kishte pasoja konkrete politike dhe tragjike
Ka shumë fakte historike që e rrëzojnë narrativën nacionaliste sërbe, dhe ato dëshmohen me prova të pakundërshtueshme .

1. Kolonizimi i Kosovës nga Sërbia pas vitit 1912
2. Dëbimet sistematike të shqiptarëve
3. Projektet e Vaso Qubrilloviqit për spastrimin etnik të shqiptarëve
4. Represioni i vazhdueshëm ndaj shqiptarëve në Jugosllavi,
5. Suprimimi i dhunshëm i autonomisë së Kosovës 1989
6. Lufta e viteve 1998-1999 Prandaj miti për Kosovën si djep i kulturës dhe identitetit sërb, është vetëm një emocion e fiksacion juaji pa mbulesë.
   Çfarë të themi ne shqiptarët për terrorin njëqindvjeçar të Sërbisë mbi Kosovën ?
   Dhe pyes tani, si po mendoni ju ta riktheni Kosovën ? Me luftë a ? Do t’ i shpallni luftë NATO-s? Apo me represion ? Me përsëritjen e tragjedive ?
   Na ende po i qajmë 1433 fëmijët tonë , fëmijët pra, që na i vrau Sërbia, na ende vajtojmë mbi 14000 civilë të pafajshëm, gra, burra, të rinj e pleq, që na i masakroi
   Sërbia , e mbi 20000 gra të dhunuara nga fashizmi i tërbuar sërb. Ne ende ndërtojmë mbi rrënojat dhe hirin e djegurinat që na i la kjo luftë e çmendur, ne ende kërkojmë mbi 1000 të pagjetur në varrezat tuaja masive edhe sot pas 27 vjetësh.
   Në vend që brezi juaj të përballet me të kaluarën tuaj të hidhur, e të çlirohet nga opsesioni historik për Kosovën, ju po vazhdoni të ushqeni të njejtën narrativë emocionale që për dekada e ka izoluar Sërbinë nga e ardhmja.
   Dhe tani dua të them se Kosova sot është realitet politik dhe juridik. Dhe do t’a përsëris edhe njëherë, Kosova sot është shtet i pavarur dhe sovran. Dhe dua të them poashtu ,që sa më parë ta kuptoni realitetin se Kosova sot është shtet i pavarur dhe sovran, i njohur nga më shumë se 100 shtete të botës, e me Vendim të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë, që shpallja e pavarësisë nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare, pra sa ma parë ta kuptoni të vërtetën, është aq ma mirë për Sërbinë. Për kthimin tuaj kah ardhmëria dhe demokratizimi i Sërbisë. Vetëm një Sërbi demokratike dhe çlirimi juaj emocional dhe opsesiv nga miti i Kosovës, dhe mitet hegjemoniste, është rruga e vetme e juaj drejt progresit dhe prosperitetit.
   Ju nuk mund ta ndërtoni të ardhmen mbi mite mesjetare dhe emocione nacionaliste. E ardhmja ndërtohet mbi demokraci të vërtetë, mbi përgjegjësi morale dhe respekt për lirinë e popujve tjerë.
   Po ju flas si profesoreshë.
   Si intelektuale.
   Si nënë dhe si gjyshe.
   Dhe si një grua që ka parë dhe ka përjetuar shumë dhimbje në luftën tonë, dhe timen për lirinë e këtij vendi. Pra për lirinë e Kosovës tonë, dhe times!
   Prandaj ideja juaj për një ‘’kthim ‘’ të Kosovës në Sërbi është politikisht joreale, moralisht e rrezikshme , dhe shumë thjesht, e pamundur.
   Prandaj mos lejoni që brezi juaj të mbetet peng i ideologjive që sollën vetëm luftë, kob, urrejtje dhe tragjedi.
   Pranoni realitetin.
   Kjo është rruga e vetme drejt paqës dhe së ardhmes. Prof.Dr. Luljeta Pula

Shkruan Luljeta Pula: