Kur fëmijët kthehen në shpërndarës droge; strategjia e fshehtë e rrjeteve kriminale:

Kur fëmijët kthehen në shpërndarës droge; strategjia e fshehtë e rrjeteve kriminale

Në mbarë Evropën, rrjetet kriminale rekrutojnë të mitur për trafik droge dhe akte dhune. Fedpol paralajmëron rritje të fenomenit…

Rrjetet kriminale në disa vende evropiane po rekrutojnë gjithnjë e më shumë të mitur për shpërndarje droge, akte dhune, krime kibernetike dhe mashtrime online. Sipas një raportimi të gazetës zvicerane NZZ am Sonntag, autoritetet zvicerane kanë evidentuar raste të para shqetësuese edhe në Zvicër, ndërsa Zyra Federale e Policisë (Fedpol) paralajmëron për shtim të tyre.

Një nga rastet më të spikatura u zbulua në lagjen Cité Aldrin në Siders, e ndërtuar në vitet 1970 dhe e emërtuar sipas astronautit amerikan Buzz Aldrin. Për vite me radhë, në këtë zonë funksionoi një rrjet i organizuar i trafikut të drogës, ku përfshiheshin edhe të mitur. Policia kantonale e Valais ndërhyri vitin e kaluar me një operacion të gjerë që çmontoi strukturën.
Së fundmi, një nga autorët kryesorë u dënua në apel me 3 vjet e 9 muaj burg. Presidentja e Gjykatës Kantone të Valais foli për sasi të jashtëzakonshme droge të shitur, struktura profesionale dhe të pandehur pa skrupuj. Prokurori përgjegjës në shkallë të parë e cilësoi çështjen si “trafikim profesional qeniesh njerëzore”, pasi drejtuesit e rrjetit kërcënonin, shantazhonin dhe detyronin të miturit të shisnin drogë.

Një prej tyre, i identifikuar si Eron (emër i ndryshuar), deklaroi se e detyruan të shiste hashash nën kërcënimin e dhunës fizike. Fillimisht ai mori pagesë minimale, por pasi 100 gramë hashash u zhdukën nga një vendstrehim, drejtuesit i ndërprenë pagesën. Sipas dosjes gjyqësore, dy drejtuesit e rinj të rrjetit realizuan gjatë viteve një xhiro prej 2.7 milionë frangash dhe fitim rreth 540 mijë franga.

Nën kërcënimin e rrahjes, Eroni u detyrua të shiste hashash. Fillimisht ai mori një pagesë të vogël. Por kur 100 gramë hashash u zhdukën nga një vendstrehim, atij iu ndërpre pagesa, siç tregojnë aktet gjyqësore. Si Eroni, edhe disa të mitur të tjerë ranë në rrjetën e grupit të drogës në Cité Aldrin.

Rekrutimi i të miturve nga rrjetet kriminale nuk përbën më një fenomen periferik në Evropë. Sipas Europol, bandat i përdorin të rinjtë në mënyrë të synuar për akte dhune, krime kibernetike, mashtrime online ose trafik droge. Drejtoresha e agjencisë evropiane hetimore, Catherine de Bolle, deklaroi së fundmi për “NZZ am Sonntag” se “për kriminelët, këta fëmijë janë thjesht mjete që mund të hidhen tutje. Të lirë dhe të zëvendësueshëm.”

Nga këndvështrimi i bandave, kjo qasje është funksionale: e drejta penale për të mitur parashikon dënime dukshëm më të lehta, deri në punë komunitare. Të miturit kontrollohen më rrallë nga policia, janë lehtësisht të disponueshëm dhe të ndikueshëm. Kështu, autorët mund të shmangin arrestimin dhe ndjekjen penale.

“Do të të dërgoj një vrasës”

“Les petits”, kështu i quanin autorët në Siders ndihmësit e tyre të mitur. Dosjet procedurale tregojnë mënyrën se si drejtuesit e drogës i trajtonin ata. “Ai më kërcënoi se do të më rrihte nëse nuk shisja për të”, deklaroi një i ri. Nga frika e dhunës, ai filloi të shiste hashash për të. “Të gjithë në Cité e njohin, kisha frikë”, shtoi ai.

Frika nuk ishte e pabazë. Drejtuesit ndërtuan me qëllim një imazh dhune për të frikësuar të tjerët. Njëri prej tyre publikoi në Snapchat një video ku dy burra godasin me shkelma në kokë një person të tretë dhe e kërcënojnë se do t’i presin fytin. Dy vëllezër, që i detyroheshin para njërit prej drejtuesve, morën një foto me një pistoletë. Sipas aktakuzës, njëri prej drejtuesve shkroi poshtë: “do të të dërgoj një vrasës.”

Rekrutimi i të miturve për krime nuk ka qenë kurrë më i lehtë se sot. Këtë e vëren Regula Bernhard-Hug, drejtoreshë e Kinderschutz Schweiz. “Po tentohet të rekrutohen fëmijë dhe të rinj përmes mediave sociale dhe platformave të lojërave për akte dhune dhe trafik droge”, thotë ajo. Ashtu si Europol, ajo flet për një numër të lartë rastesh të paraportuara.
“Algoritmet i ndihmojnë kriminelët”, thekson Bernhard-Hug, duke shtuar “ata i joshin me premtime të rreme për para të shpejta dhe dhurata.”

Detyrat e paligjshme paraqiten si “misione” dhe “sfida”. Një rast nga periudha para Krishtlindjeve e ilustron këtë: në platforma si Instagram dhe TikTok, persona të dyshuar shpërndanë përmbajtje që synonin fëmijët dhe të rinjtë, duke i ftuar përmes një kalendari të supozuar të Adventit të jepnin numrin e telefonit për të fituar një dhuratë. “Pasi marrin numrin, mund t’i kontaktojnë drejtpërdrejt dhe t’i tërheqin në biseda private”, thotë Bernhard-Hug.

Shpesh prindërit nuk e kuptojnë çfarë ndodh në sfond. “Shumë fëmijë kanë disa llogari”, thotë drejtuesja e një shërbimi për ndihmë ndaj viktimave, duke shtuar se kështu ata shmangin kontrollin prindëror. Kinderschutz Schweiz kërkon prej vitesh që politika zvicerane të mbajë kompanitë teknologjike më përgjegjëse. Edhe task-forca e Europol thekson se lufta kundër rrjeteve funksionon vetëm në bashkëpunim me platformat. Projektligji i Këshillit Federal për rregullimin e platformave, për të cilin përfundoi këtë javë faza e konsultimit, parashikon pak masa për mbrojtjen e të miturve. Organizata të ndryshme për fëmijë dhe të rinj e kritikojnë projektin dhe kërkojnë përmirësime.
Rrjete të vështira për t’u shkatërruar
Rasti i Valais nuk duket të jetë i izoluar. Zyra Federale e Policisë (Fedpol) pret rritje të rasteve ku të miturit rekrutohen për trafik droge. “Ne supozojmë se edhe në Zvicër do të ketë më shpesh raste të tilla”, deklaroi zëdhënësja e Fedpol, Berina Repesa.

Bisedat me përfaqësues të policisë dhe shërbimeve të ndihmës për viktimat tregojnë se korrierë të mitur të drogës po shfaqen më shpesh edhe në kantone të tjera. Në Bernë dhe Neuchâtel, për shembull, dy banda nga Biel dhe La Chaux-de-Fonds rivalizuan për vite me radhë. Konflikti kulmoi me dy viktima: një 15-vjeçar humbi jetën pasi u përplas nga një tren në rrugë për në një përplasje, ndërsa një i ri tjetër vdiq pas një sulmi me thikë. Në gjyq, droga nuk luajti rol zyrtar. Megjithatë, një person që punoi me të prekurit deklaron se, ndryshe nga paraqitja publike, bëhej fjalë edhe për trafik droge.

Fakti që raste të tilla rrallë bëhen publike lidhet me natyrën jo publike të procedurave penale për të mitur. Por kjo mund të lidhet edhe me mënyrën si janë trajtuar deri tani. Në thelb, këta të mitur janë më shumë viktima sesa autorë dhe duhet të trajtohen si të tillë. Këtë e thekson Qendra Zvicerane e Kompetencës për të Drejtat e Njeriut në një raport. Meqë shumë raste nuk hetohen nën këndvështrimin e trafikimit të qenieve njerëzore, mungojnë statistikat përkatëse. Autoritetet duhet ende të mësojnë të identifikojnë situatat e detyrimit.

Në Francë, që përballet me konflikte të ashpra mes bandave, kjo qasje po fiton terren. Sipas raportimeve mediatike, ministri i Drejtësisë Gérald Darmanin u ka kërkuar autoriteteve, përmes një shkrese të brendshme, që në procedura të marrin më shumë parasysh elementin e trafikimit të qenieve njerëzore.
Në rastin e Siders, gjurmët çojnë edhe në Francë. Kryehetuesi Patrick Tissières nga Policia Kantonale e Valais, që drejtoi operacionin në Cité Aldrin, deklaron: “Shkatërrimi i rrjeteve të tilla komplekse kërkon burime të konsiderueshme policore.” Pas tyre shpesh qëndrojnë furnizues nga mjedisi i krimit të organizuar. Autorët përdorin mjete komunikimi të enkriptuara dhe metoda moderne të pastrimit të parave, si kriptovalutat.

Kompleksiteti i luftës kundër këtyre strukturave vërehet në gjithë Evropën. Qeveria britanike investoi rreth 42 milionë paund në dy vitet e fundit për të luftuar grupet që rekrutojnë të rinj për akte dhune dhe trafik droge. Megjithatë, masat kombëtare nuk mjaftojnë, pasi rrjetet veprojnë përtej kufijve.

Pranverën e kaluar, Europol krijoi një task-forcë të specializuar për të luftuar këto rrjete. Qëllimi është identifikimi i hershëm dhe parandalimi i përpjekjeve për rekrutim në nivel evropian. Në gjashtë muajt e parë, hetuesit arrestuan 193 persona, ndër ta 84 të dyshuar si “rekrutues” që dyshohet se kanë tentuar të përfshijnë fëmijë dhe të rinj në veprimtari kriminale. /Përshtati Pamfleti/