A po e indimidon kryemimistri Rama prekoeorinë e Shkodrës?

Rasti i përplasjes publike mes Prokurorisë pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm Shkodër dhe Kryeministrit të Republikës, lidhur me vendimin për mosfillimin e procedimit penal në çështjen “Elsa Gjeli”, nuk është më thjesht një debat mbi interpretimin e ligjit apo për një kontenier pa themele. Ky është një rast testues për pavarësinë reale të drejtësisë në Shqipëri dhe për mënyrën se si pushteti ekzekutiv përpiqet të ndërhyjë dhunshëm dhe publikisht në vendimmarrjet e institucioneve të drejtësisë, duke prodhuar një klimë presioni dhe frikësimi të hapur.

1. Kur politika flet në emër të drejtësisë – fillimi i fundin e ndarjes së pushteteve

Deklarata e Kryeministrit Edi Rama nga Thethi, me tone ironike, thumbuese dhe me sulme personale ndaj prokurores së çështjes dhe ndaj vetë institucionit të prokurorisë, është një ndërhyrje brutale e pushtetit ekzekutiv në një proces penal të mbyllur ligjërisht. Kjo është shkelje flagrante e nenit 7 të Kushtetutës së Shqipërisë, që garanton ndarjen dhe balancimin e pushteteve.

Një drejtësi që vepron nën frikën e deklaratave politike, nuk është drejtësi. Është një aparat i pushtetit, një vegël që do të ekzekutojë urdhra sipas interesit të radhës. Dhe ky është rreziku më i madh që i kanoset sot demokracisë shqiptare: përthyerja e institucioneve të pavarura para forcës së pushtetit qendror.

2. Rasti konkret: ndërtime pa leje apo kontenierë të përkohshëm?

Në mënyrë të qartë dhe të argumentuar, Prokuroria ka sqaruar se strukturat e referuara nga Policia e Shtetit nuk përbëjnë vepër penale, sipas nenit 199/a të Kodit Penal, pasi janë kontenierë pa themele, të vendosur mbi pllaka guri, që nuk klasifikohen si ndërtim sipas ligjit për planifikimin dhe zhvillimin e territorit. Edhe vetë Policia në procesverbalin e saj nuk evidenton ndonjë ndërtim të qëndrueshëm, dhe IMT e Bashkisë Shkodër e ka klasifikuar rastin si kundërvajtje administrative.

Pra, ku është “masakra” për të cilën flet Kryeministri? Ku është vepra penale? A duhet të shpikim një nen të ri në Kodin Penal sa herë që një ndërtim nuk i pëlqen qeverisë?

Nëse do të ndiqnim logjikën e Kryeministrit, do të duhej të arrestonim çdo qytetar që ka vendosur një karvan apo një kioskë portative për të shitur ujë në bregdet. Kjo është shkatërrim i logjikës juridike dhe rrëshqitje në drejtësinë arbitrare.

3. Instrumentalizimi i drejtësisë për qëllime politike dhe populiste

Rasti në fjalë nuk ka më lidhje me drejtësinë, por është kthyer në një shfaqje propagandistike, ku qeveria tenton të tregojë “forcën” dhe “vullnetin” për të mbrojtur interesin publik. Por kjo forcë, në vend që të ushtrohet përmes instrumenteve ligjore dhe institucioneve të përcaktuara nga Kushtetuta, po ushtrohet në formën e dhunës publike mbi institucionet e pavarura.

Kryeministri nuk po bën një debat juridik – ai po ndërton një linçim publik ndaj një prokuroreje që ka guxuar të mos pajtohet me interpretimin e tij politik për një ngjarje që i ka shërbyer për të ndërtuar një narrativë moralizuese, ku ai shfaqet si shpëtimtar i Thethit dhe luftëtar kundër “kriminelëve ndërtues”.

4. Këshilli i Lartë i Prokurorisë – prova e zjarrit për integritetin institucional

Nëse Këshilli i Lartë i Prokurorisë do të vihet në lëvizje për të hetuar ose penalizuar prokuroren Elsa Gjeli, atëherë kemi hyrë në një etapë përfundimtare të degradimit institucional të sistemit të drejtësisë. Do të thotë që organet e vettingut, reforma në drejtësi, SPAK-u, të gjitha janë thjesht dekor për të mbuluar pushtetin e centralizuar të një individi.

Në të kundërt, nëse KLP do të mbrojë me vendosmëri pavarësinë e vendimmarrjes së një prokurori që ka vepruar sipas ligjit dhe jo sipas urdhrave, do të japë një mesazh të fuqishëm: që në Shqipëri drejtësia ende nuk ka vdekur.

5. Çfarë rrezikojmë si shoqëri?

Kjo ngjarje nuk është vetëm një përplasje politike apo një rast lokal në Theth. Është simptomë e një sëmundjeje shumë më të rrezikshme: mentaliteti se drejtësia është në duart e politikës, se prokurorët dhe gjyqtarët janë ushtarë të rreshtuar në vijën e partisë, dhe se çdo zë ndryshe do të shtypet publikisht.

Ky është autokratizim në rritje, ku vendimet e pushtetit nuk sfidohen më përmes institucioneve, por “rregullohen” me deklarata nga podiumet e qeverisë.

PËRFUNDIM:

Rasti “Gjeli” është simboli i një përplasjeje thelbësore: midis shtetit të së drejtës dhe shtetit të propagandës. Midis pavarësisë së drejtësisë dhe nënshtrimit të saj. Midis një demokracie që aspiron për BE dhe një pushteti që e trajton ligjin si zgjatim të vullnetit të vet.

Në këtë betejë, qytetarët shqiptarë duhet të bëjnë një zgjedhje të qartë: të heshtin dhe të lejojnë që drejtësia të nëpërkëmbet, apo të kërkojnë me forcë respektimin e Kushtetutës dhe pavarësinë e institucioneve.

Drejtësia nuk ka nevojë për heronj që i bien gjoksit para kamerave.

Ka nevojë për institucione që nuk tremben.

Ka nevojë për prokurorë që nuk përkulen.

Ka nevojë për një shoqëri që nuk hesht.