BOMBA POLITIKE: Lista që vulosi Partinë Demokratike si parti të besnikërisë, jo të meritës!

Lista e Këshillit Kombëtar nuk ishte thjesht një listë emrash. Ishte një mesazh politik, një deklaratë force dhe një sinjal i qartë për mënyrën se si Sali Berisha e sheh të tashmen dhe të ardhmen e Partisë Demokratike. Për shumë analistë dhe vëzhgues, kjo listë ngjan me testamentin e tij politik.

Me përzgjedhjen e bërë, Berisha duket se u dha një përgjigje të gjithë aktorëve brenda Partisë Demokratike. Figurave historike, atyre që për dekada ndërtuan strukturat e partisë dhe mbajtën poste të rëndësishme, iu dha mesazhi se cikli i tyre politik ka përfunduar. Emrat që dikur përfaqësonin peshën dhe autoritetin e së djathtës shqiptare nuk zënë më vendin që kishin, duke lënë të kuptohet se epoka e tyre është mbyllur.

Por mesazhi më domethënës shkoi për një grup tjetër: ata që u larguan nga Lulzim Basha për t’u rikthyer në krah të Sali Berishës. Shumë prej tyre besuan se po bëheshin pjesë e një rilindjeje të Partisë Demokratike, se do të ishin brezi i ri drejtues dhe elita politike që do të ndërtonte të ardhmen e opozitës. Ata investuan kapital politik, morën sulme, u përballën me ndarje të forta dhe u rreshtuan pa mëdyshje në betejën e Berishës.

Megjithatë, lista e re krijon përshtypjen se, sapo u arrit objektivi i rikthimit të kontrollit mbi partinë dhe sigurimit të mandateve parlamentare, roli i tyre u zbeh. Për shumë prej tyre, misioni duket se përfundoi në momentin kur i shërbyen betejës politike të liderit. Në vend që të shpërbleheshin me një rol më të madh në drejtimin e partisë, ata panë se hapësirat u zunë nga emra të tjerë.

Në vend të figurave me peshë politike, me eksperiencë, profil publik apo mbështetje të gjerë në bazë, lista dominohet nga emra të rinj, shumë prej të cilëve janë pak të njohur për publikun e gjerë. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se ata nuk kanë aftësi apo potencial, por fakti që mungon një proces i dukshëm konkurrimi dhe përfaqësimi ka ngritur pikëpyetje mbi kriteret që kanë përcaktuar përzgjedhjen.

Për shumë kritikë, kriteri që duket se ka peshuar më shumë nuk është përvoja, kontributi apo vizioni politik, por besnikëria absolute ndaj kryetarit. Dhe pikërisht këtu lind debati më i madh.

Një parti demokratike, në thelb, ndërtohet mbi garën e ideve, mbi konkurrencën, mbi meritokracinë dhe mbi mundësinë që secili të ngjitet në bazë të kontributit dhe mbështetjes që gëzon. Kur këto mekanizma zëvendësohen nga besnikëria personale, atëherë rrezikohet të zbehet vetë fryma demokratike që duhet ta karakterizojë një forcë politike.

Lista e sotme, në këtë këndvështrim, nuk duket si një projekt i ndërtuar për të zgjeruar Partinë Demokratike, për të tërhequr energji të reja apo për të bashkuar grupime të ndryshme. Përkundrazi, ajo krijon përshtypjen e një strukture gjithnjë e më të centralizuar, ku vendimmarrja mbetet e përqendruar te një rreth shumë i ngushtë.

Për këtë arsye, shumë e lexojnë këtë zhvillim jo thjesht si një organizim të brendshëm, por si një përpjekje për të garantuar vazhdimësinë e kontrollit politik edhe në vitet që vijnë. Në vend që të ndërtohet një ekip me personalitete të forta, të afta të krijojnë autonomi politike dhe të konkurrojnë me ide, preferohen figura që nuk rrezikojnë të sfidojnë autoritetin e lidershipit.

Kjo ngre një pyetje thelbësore për të ardhmen e opozitës shqiptare: a mund të ndërtohet një alternativë qeverisëse e besueshme, nëse mekanizmat e brendshëm të demokracisë zëvendësohen nga logjika e besnikërisë personale?

Ironia politike bëhet edhe më e fortë në kontekstin aktual. Prej javësh, në Shqipëri po zhvillohet një lëvizje qytetare që kërkon ndryshim të sistemit politik, më shumë demokraci të drejtpërdrejtë, kufizim të pushtetit të kryetarëve të partive dhe fundin e modelit ku partitë perceptohen si pronë e liderëve të tyre.

Mesazhi i kësaj lëvizjeje është i qartë: partitë nuk duhet të funksionojnë si organizata të mbyllura, ku gjithçka vendoset nga një individ, por si institucione demokratike që u përkasin anëtarëve dhe qytetarëve.

Në vend që t’i përgjigjej këtij debati me një hapje më të madhe, me konkurrencë të brendshme dhe me një frymë reformimi, lista e Këshillit Kombëtar u interpretua nga shumë vëzhgues si një konfirmim i modelit ekzistues të drejtimit.

Për pasojë, debati nuk është më vetëm për emrat që hynë apo mbetën jashtë. Debati është për filozofinë e organizimit të Partisë Demokratike, për mënyrën se si ndërtohet lidershipi dhe për raportin mes kryetarit dhe strukturave të partisë.

Në fund, historia do ta gjykojë nëse kjo ishte një lëvizje strategjike që do ta forcojë Partinë Demokratike apo një vendim që do të thellojë perceptimin se partia vazhdon të funksionojë sipas modelit të përqendrimit të pushtetit te një lider i vetëm. Ajo që është e sigurt është se lista e sotme nuk kaloi pa lënë një mesazh të fortë politik dhe se debatet që ajo ka hapur pritet të vazhdojnë gjatë, si brenda opozitës, ashtu edhe në opinionin publik.