Angela Merkel flet pas heshtjes: Trumpi, AfD-ja, Merz dhe rreziku i nacionalizmit në Evropë:

Pas një periudhe të gjatë larg vëmendjes së përditshme politike, ish-kancelarja e Gjermanisë, Angela Merkel, është rikthyer me komente të forta mbi zhvillimet më të rëndësishme politike në Gjermani, Evropë dhe botë. Në një intervistë të gjerë për gazetën Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, Merkel foli hapur për presidentin amerikan Donald Trump, për rritjen e së djathtës ekstreme në Gjermani, për përgjegjësinë e saj në krizën e refugjatëve të vitit 2015 dhe për qeverinë aktuale të kancelarit Friedrich Merz.  

Merkel dha një nga analizat e saj më të drejtpërdrejta për Trumpin. Sipas saj, mënyra si mendon presidenti amerikan lidhet me faktin se ai vjen nga bota e pasurive të paluajtshme. Ajo tha se Trump e sheh politikën si një lojë ku fiton vetëm njëra palë dhe humbet tjetra. Në logjikën e tij, nëse një tokë e merr dikush tjetër, atëherë ai ka humbur. Sipas Merkelit, kjo e bën të vështirë për Trumpin të kuptojë se në politikë shpesh mund të ketë kompromise dhe situata ku të dyja palët përfitojnë.  

Një pjesë shumë e rëndësishme e intervistës lidhej me krizën e refugjatëve të vitit 2015. Merkel pranoi se vendimi i saj për të hapur dyert e Gjermanisë për qindra mijëra refugjatë ndikoi në forcimin e partisë së ekstremit të djathtë Alternative für Deutschland (AfD). Ajo deklaroi se është e qartë që vendimi i saj kontribuoi në rritjen e mbështetjes për AfD-në në sondazhe, por njëkohësisht mbrojti qëndrimin e saj duke argumentuar se atëherë Gjermania po përballej me një emergjencë humanitare dhe se mijëra njerëz kishin nevojë për ndihmë urgjente.  

Megjithatë, Merkel pranoi se problemet e migracionit të paligjshëm nuk janë zhdukur dhe se ato vazhdojnë të mbeten një sfidë serioze për Gjermaninë dhe Evropën. Kjo është ndoshta një nga herët e rralla kur ajo ka pranuar publikisht se politika e vitit 2015 pati pasoja të rëndësishme politike që vazhdojnë të ndihen edhe sot.  

Një tjetër mesazh i fortë i Merkelit ishte paralajmërimi kundër nacionalizmit në rritje. Ajo tha se po vëren një tendencë gjithnjë e më të madhe në Evropë ku vendet po mbyllen në vetvete dhe po i shohin dallimet me popujt e tjerë si elemente që përcaktojnë mirëqenien e tyre. Merkel kujtoi se historia evropiane ka treguar se kur kombet fillojnë të ndërtojnë politika mbi ndarjen dhe superioritetin ndaj të tjerëve, rezultatet nuk kanë qenë kurrë të mira. Mesazhi i saj ishte i qartë: “Kjo nuk do të përfundojë mirë.”  

Në planin e politikës gjermane, Merkel u pozicionua në mbështetje të qeverisë së Friedrich Merz-it, pavarësisht se marrëdhëniet mes tyre kanë qenë shpesh të tensionuara gjatë viteve. Ajo kundërshtoi kritikët që thonë se qeveria nuk ka bërë asgjë, duke theksuar se brenda një viti janë marrë vendime të rëndësishme për mbrojtjen, infrastrukturën dhe reformat sociale. Merkel tha se nuk mund të pritet që të gjitha problemet e Gjermanisë të zgjidhen menjëherë në një periudhë kur Evropa përballet me luftën mes Ukrainës dhe Rusisë, ndryshimet e mëdha teknologjike dhe transformime të thella gjeopolitike.  

Ajo pranoi gjithashtu një gabim të rëndësishëm të viteve të saj në pushtet: mosrritjen mjaftueshëm të shpenzimeve për mbrojtjen. Merkel tha se vendet evropiane të NATO-s nuk vepruan me shpejtësinë e duhur pas zotimit të vitit 2014 për të shpenzuar më shumë për mbrojtjen dhe se kjo ishte një dobësi që kishte irrituar Trumpin që në mandatin e tij të parë.  

Intervista e Merkelit vjen në një moment delikat për Gjermaninë. AfD-ja po regjistron nivele rekord mbështetjeje në sondazhe, qeveria e Merz-it po përballet me kritika të forta dhe debati për migracionin, identitetin kombëtar dhe sigurinë është bërë më i ashpër se kurrë. Në këtë klimë, ish-kancelarja po përpiqet të japë një mesazh që e ka përsëritur shpesh gjatë karrierës së saj: demokracia, bashkëpunimi dhe Evropa e bashkuar janë ende alternativa më e mirë ndaj politikave të përçarjes dhe nacionalizmit ekstrem.  

Në thelb, intervista e Merkelit është një reflektim i rrallë nga një prej figurave më të rëndësishme politike të Evropës moderne: një pranim se disa vendime të saj patën pasoja të paparashikuara, por edhe një paralajmërim se kthimi drejt nacionalizmit dhe politikave përçarëse mund ta çojë Evropën drejt gabimeve që kontinenti i ka paguar shumë shtrenjtë në të kaluarën.