Një deklaratë e papritur gjatë vizitës zyrtare të Elisa Spiropalit në Maqedoninë e Veriut ka ngjallur reagime të forta për shkak të terminologjisë së përdorur, e cila prek thelbin e statusit të shqiptarëve në shtetin fqinj.
Gjatë takimeve të nivelit të lartë, zyrtarja nga Tirana foli për “reciprocitet në trajtimin e minoriteteve”, duke vendosur në një rrafsh të barabartë shqiptarët e Maqedonisë së Veriut me pakicën maqedonase në Shqipëri.
Ky formulim diplomatik shënon një devijim nga realiteti juridik dhe politik i njohur deri më sot.
Realiteti: Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut nuk janë minoritet, por popullsi shtetformuese, që përbën mbi 30% të demografisë dhe mbrohet nga Marrëveshja e Ohrit si faktor kushtetues.
Deklarata: Duke kërkuar “reciprocitet minoritetesh”, deklarata e Spiropalit i trajton ata “de facto” si pakicë kombëtare, duke ulur peshën e tyre politike në nivelin e një objekti diplomatik.
Pse kjo deklaratë konsiderohet problematike? Në qarqet diplomatike dhe politike, barazimi i shqiptarëve të Shkupit me pakicat e tjera në rajon konsiderohet një hap prapa. Ky qëndrim rrezikon të legjitimojë narrativat e vjetra që synojnë minimizimin e rolit të shqiptarëve në qeverisjen dhe shtetndërtimin e Maqedonisë së Veriut.
Mungesa e një sqarimi apo korrigjimi të menjëhershëm gjatë vizitës e bën këtë deklaratë të lexohet si një qëndrim zyrtar, duke shkaktuar paqartësi mbi linjën diplomatike të Tiranës në raport me të drejtat e shqiptarëve në rajon.
Ajo që mbetet për t’u parë është nëse ky ishte një lapsus i paqëllimshëm gjatë protokollit, apo një formulim i pastudiuar që prodhon kosto politike për faktorin shqiptar në vendin fqinj.
