Syri bionik, mrekullia e shkencës që sjell dritë dhe liri në robërinë e errësirës
Shkenca nuk është vetëm njohje — është përgjigje ndaj nevojës më të thellë njerëzore: dëshirës për të parë, për të ecur drejt dritës, për të mos u ndjerë vetëm në terr.
Pas 20 vitesh kërkimi të palodhur, një ekip shkencëtarësh nga Projekti i Implantit Retinal të Bostonit ka krijuar një pajisje që mund të ndryshojë rrjedhën e jetës për mijëra njerëz që përballen me verbërinë e shkaktuar nga sëmundje të rënda të retinës, si degjenerimi makular dhe retinitis pigmentosa.
Ky sy bionik, i udhëhequr nga Dr. Joseph Rizzo III dhe Prof. John Wyatt nga MIT, është sa modest në madhësi, rreth sa një gomë lapsi, aq edhe monumental në synim. Përmes një teli të hollë si fije floku, ai lidhet me trurin dhe përçon impulse vizuale që ndihmojnë përdoruesin të dallojë forma, lëvizje, dhe pengesa, duke e shndërruar verbërinë nga një burg statik në një hapësirë të orientueshme.
Ky implant nuk premton rikthimin e plotë të shikimit, por rikthen një ndjesi të humbur: atë të orientimit, të lëvizjes së lirë, të pranishmërisë në botë. Dhe kjo është një mrekulli e heshtur për ata që, për vite me radhë, kanë përfytyruar botën vetëm përmes prekjeve, kujtimeve dhe zërave.
Pajisja ka kaluar me sukses testet e qëndrueshmërisë dhe është rezistente ndaj korrozionit, një dëshmi se teknologjia nuk po ndërhyn thjesht në mënyrë të zgjuar, por edhe me durim dhe përgjegjësi. Së shpejti pritet të fillojnë provat klinike njerëzore, me miratimin e FDA-së, një hap drejt shndërrimit të premtimit shkencor në realitet jetësor.
Por më shumë se një arritje teknologjike, ky implant është një metaforë, ajo që ne nuk mund ta shohim me sy, mund ta rindërtojmë me mendje dhe vullnet.
Shkenca, kur e vë dijen në shërbim të njerëzores, nuk është më vetëm laborator dhe logjikë, është dhembshuri e strukturuar në dritë, është vetë vullneti qiellor i shëmbëllyer në një akt krijimi.
Përgatiti: Albert Vataj
