Dua Lipa, Palestina dhe heshtja për Shqipërinë: kur zëri publik ndalet te kufiri i interesit?

Dua Lipa ka folur. Dhe mirë ka bërë.
Ka folur për Palestinën. Ka folur për dhunën, për padrejtësinë, për vuajtjen e një populli të tërë. Ka përdorur famën, skenën dhe ndikimin e saj global për të denoncuar atë që ajo vetë e ka quajtur gjenocid ndaj popullit palestinez. Për këtë, askush me ndërgjegje njerëzore nuk mund ta qortojë. Përkundrazi, kur një artiste me miliona ndjekës vendos të mos heshtë përballë krimeve, ajo bën atë që shumë të tjerë nuk guxojnë ta bëjnë.

Por pyetja që sot ngrihet në Shqipëri është e thjeshtë, e drejtë dhe e pashmangshme:
Pse ky zë kaq i fortë për Palestinën bëhet kaq i heshtur kur bëhet fjalë për Shqipërinë?
Prej më shumë se 17 ditësh, rinia shqiptare dhe qytetarët shqiptarë janë në shesh. Ata nuk kërkojnë luks. Nuk kërkojnë favore. Nuk kërkojnë pushtet për vete. Kërkojnë transparencë, llogaridhënie, shtet ligjor, dinjitet dhe një Shqipëri që nuk trajtohet si pronë private e një grushti njerëzish të lidhur me pushtetin.

Në këto ditë proteste, zëri i qytetarëve nuk është dëgjuar sa duhet as nga mediat e mëdha, as nga institucionet, as nga shumë prej figurave publike që zakonisht dinë të flasin me shpejtësi kur kauza është larg, kur rreziku personal është i vogël dhe kur duartrokitjet janë të sigurta.
Dua Lipa mund të flasë për Palestinën, dhe mirë bën. Por kur rinia shqiptare proteston kundër një regjimi që shumë qytetarë e shohin si autoritar, të lidhur me korrupsionin dhe të shkëputur nga realiteti i njerëzve të thjeshtë, heshtja e saj bëhet politike.

Dikush mund ta justifikojë me axhendë private, me jetën personale, me muaj mjalti, me angazhime artistike apo me distancë fizike. Por shqiptarët nuk janë naivë. Ata e dinë se në kohën e rrjeteve sociale, një fjali, një story, një thirrje apo një shenjë solidariteti nuk kërkon as konferencë shtypi, as skenë, as udhëtim.
Kërkon vetëm vullnet.

Dhe kur vullneti mungon, publiku ka të drejtë të pyesë: pse?
A është thjesht indiferencë? A është frikë për të mos prishur marrëdhënie me pushtetin? A është kujdes për interesat familjare? A është një llogari e ftohtë ekonomike, ku Shqipëria shihet më shumë si treg, festival, tokë investimi dhe burim fitimi sesa si vend i qytetarëve që sot kërkojnë drejtësi?

Këto pyetje nuk lindin në boshllëk.
Babai i Dua Lipës, Dukagjin Lipa, rezulton i lidhur me disa kompani të regjistruara në Shqipëri. Një prej tyre, DH Solar Park, ka aplikuar për status investimi strategjik për një projekt fotovoltaik, por kërkesa është refuzuar. Ky është fakt publik. Po ashtu, emri i tij shfaqet në subjekte të tjera tregtare që lidhen me evente, komunikim dhe energji.

Kjo nuk provon se heshtja e Dua Lipës vjen nga interesat e të atit. Por e bën të arsyeshme pyetjen publike: kur një familje ka interesa biznesi në Shqipëri, a ndikon kjo në qëndrimin publik ndaj pushtetit shqiptar?
Sepse heshtja, në raste të tilla, nuk është më thjesht mungesë fjale. Heshtja bëhet pozicion.

Një artiste që flet për drejtësinë në botë nuk mund ta trajtojë Shqipërinë si përjashtim moral. Nuk mund të jesh zë për dhimbjen e një populli dhe i shurdhër për protestën e popullit tënd. Nuk mund të përdorësh krenarinë shqiptare kur mbush skena, kur shet bileta, kur ngre festivale dhe kur merr duartrokitje, por të mos thuash asnjë fjalë kur shqiptarët kërkojnë dinjitet në shesh.
Kjo nuk është thirrje për urrejtje. Nuk është sulm personal. Është thirrje për përgjegjësi publike.

Sepse fama nuk është vetëm privilegj. Fama është edhe përgjegjësi.
Sun Hill Festival, koncertet, biletat, skenat, sponsorët dhe gjithë ekonomia që ndërtohet rreth emrit të një artisti ekzistojnë sepse ka publik. Dhe kur publiku shqiptar të jep para, vëmendje, dashuri dhe krenari, minimumi që mund të marrë mbrapsht është një fjalë solidariteti kur del në shesh për të ardhmen e vet.

Shqiptarët duhet të mësojnë të mos adhurojnë askënd verbërisht.
As artistët. As politikanët. As figurat publike. As ata që kujtohen për Shqipërinë vetëm kur Shqipëria u shërben.
Nëse një figurë publike nuk qëndron me qytetarët kur qytetarët kërkojnë drejtësi, atëherë qytetarët kanë të drejtë të mos qëndrojnë me të kur ajo kërkon biletën, klikimin, duartrokitjen dhe paratë e tyre. Bojkoti nuk është urrejtje. Bojkoti është gjykim qytetar.

Është mënyra më paqësore për t’u thënë figurave publike se publiku nuk është bankomat emocional. Nuk është turmë që përdoret për krenari kombëtare kur duhet marketing dhe harrohet kur kërkon liri. Dua Lipa nuk i detyrohet Shqipërisë një këngë.
Por i detyrohet shqiptarëve sinqeritet. Nëse je shqiptare kur mbush skenën, duhet të jesh shqiptare edhe kur sheshi mbushet me qytetarë.

Nëse flet për drejtësi në Palestinë, nuk mund të heshtësh për padrejtësinë në Shqipëri. Dhe nëse heshtja vjen nga kujdesi për interesa, lidhje, projekte apo favore të mundshme, atëherë publiku shqiptar duhet ta kuptojë qartë: këta njerëz nuk janë në krah të qytetarëve. Janë në krah të interesit të tyre.
Koha e idhujve pa përgjegjësi duhet të marrë fund. Koha e publikut të zgjuar sapo ka filluar.