Nëse protestat e fundit në Shqipëri e Diasporë do të lënë një trashëgimi politike,ajo nuk do të jetë domosdoshmërisht fitorja apo humbja e një projekti të caktuar.

SI PËRFAQËSUESE E SHOQËRISË CIVILE DHE INTELEKTUALËVE TË ELITËS NË GJERMANI, E NDJEVA TË NEVOJSHME TA SHPALL OPINIONIN TIM /
Nën optikën time :

Protestat në Shqipëri dhe Diasporë:
” Kur Qytetaria Bëhet Kundërpeshë e Pushtetit “

Qershori i vitit 2026 po shënon një nga momentet më domethënëse të aktivizmit qytetar në Shqipëri dhe në diasporën shqiptare. Protestat e lidhura me çështjen e Zvërnecit, Nartës dhe atë që simbolikisht është quajtur “Revolucioni i Flamengove” kanë tejkaluar kufijtë e një debati lokal mbi mjedisin apo zhvillimin ekonomik. Në thelb, ato kanë shndërruar një konflikt territorial në një debat më të gjerë mbi mënyrën se si ushtrohet pushteti, si ndërtohen politikat publike dhe deri ku shkon e drejta e qytetarëve për të mbrojtur interesin e përbashkët.

Një analizë objektive kërkon që të pranojmë se argumentet e palëve nuk janë bardh e zi. Nga njëra anë qëndron narrativa e zhvillimit ekonomik. Sipas saj, Shqipëria ka nevojë për investime strategjike, infrastrukturë moderne dhe projekte që gjenerojnë punësim, të ardhura dhe rritje ekonomike. Në një vend që ende përballet me emigracion masiv dhe pabarazi të theksuara sociale, çdo investim paraqitet si një mundësi për të krijuar perspektivë dhe për të frenuar largimin e brezave të rinj.

Por pikërisht këtu lind pyetja themelore: a mund të identifikohet zhvillimi vetëm me investimin? Historia politike dhe ekonomike e vendeve demokratike na mëson se zhvillimi nuk është thjesht çështje kapitali, por mbi të gjitha çështje institucioni, transparence dhe legjitimiteti publik. Kur vendimmarrja perceptohet si e centralizuar, kur konsultimi me komunitetet mbetet formal dhe kur interesi ekonomik duket se mbizotëron mbi interesin publik afatgjatë, lind një krizë besimi që asnjë statistikë ekonomike nuk mund ta zgjidhë.
Në këtë kontekst, protestat nuk duhen interpretuar si refuzim i zhvillimit, por si kërkesë për një zhvillim më demokratik. Ato nuk janë domosdoshmërisht kundër projekteve; ato janë kundër logjikës që qytetarin e sheh si spektator dhe jo si pjesëmarrës në vendimmarrje. Kjo është arsyeja pse mobilizimi në mbrojtje të Zvërnecit dhe Nartës ka gjetur jehonë edhe te diaspora shqiptare. Shqiptarët jashtë vendit mund të jenë larg gjeografikisht, por vazhdojnë të ndihen pjesë e trashëgimisë natyrore, historike dhe kulturore të atdheut.

Nga këndvështrimi im logjik dhe racional, protestat përfaqësojnë një nga format më të shëndetshme të funksionimit demokratik. Demokracia nuk reduktohet në votën e hedhur një herë në katër vjet; ajo kërkon një pjesëmarrje të vazhdueshme qytetare. Kur qytetarët organizohen paqësisht për të mbrojtur një kauzë publike, ata nuk po sfidojnë shtetin, por po i kujtojnë atij kufijtë e pushtetit dhe detyrimin për llogaridhënie.

“Revolucioni i Flamengove” mbart një simbolikë të veçantë. Flamengot, si pjesë e ekosistemit të Nartës, janë shndërruar në metaforë të një Shqipërie që përpiqet të mbrojë jo vetëm natyrën e saj, por edhe të drejtën për të vendosur mbi të ardhmen e saj. Në këtë kuptim, konflikti nuk është thjesht ekologjik; ai është politik, kulturor dhe qytetar. Është përballja midis një modeli që e sheh zhvillimin si proces nga lart-poshtë dhe një modeli që kërkon konsensus, konsultim dhe respekt për interesin publik.

Pikërisht për këtë arsye, ndonëse e kuptoj logjikën ekonomike të mbështetësve të projekteve zhvillimore, bindja ime mbetet në anën e protestave dhe të nevojës për ndryshim. Jo sepse çdo protestë ka gjithmonë të drejtë, por sepse një shoqëri që proteston për të mbrojtur pasuritë e saj të përbashkëta është më e shëndetshme sesa një shoqëri që hesht përballë çdo vendimi. Në fund të fundit, progresi i vërtetë nuk matet vetëm nga ajo që ndërtojmë, por edhe nga ajo që zgjedhim të ruajmë.

Nëse protestat e fundit në Shqipëri e Diasporë do të lënë një trashëgimi politike,ajo nuk do të jetë domosdoshmërisht fitorja apo humbja e një projekti të caktuar.

Trashëgimia e tyre do të jetë rikthimi i qytetarit në qendër të debatit publik dhe riafirmimi i një parimi themelor demokratik: se zhvillimi ka kuptim vetëm atëherë kur ndërtohet me qytetarët dhe jo mbi ta…

Dr.Ornela Agastra Mulla
Psikologe klinike dhe keshillimi, Gjermani