(18 Maj 1990)
—
Në fundin e errët të diktaturës komuniste, më 18 maj 1990, në Velipojë, ndodhi një nga krimet më të tmerrshme të regjimit të Enver Hoxhës dhe pasuesve të tij.
Dy vëllezër nga një familje e ndershme kelmendase, Gjek dhe Vat Beqi, u nisën natën me not drejt ishullit të Adës, në përpjekje për të ikur nga Shqipëria e izoluar. Me vete kishin vetëm një kamerdare zetori dhe shpresën për liri.
Por liria do t’u kushtonte jetën.
Rojet kufitare i pikasën nga pika e vrojtimit në Pulaj, dhe menjëherë u nis skafi i postës kufitare, nën komandën e oficerit Bino Binaj.
Në një distancë rreth 60 metrash nga vëllezërit, Binaj hapi zjarr me automatik, pa paralajmërim.
Njëri prej tyre, Gjeku, u plagos rëndë në kokë; Vata u mundua ta mbante gjallë dhe thirri:
“Pse po na vritni? Jemi prej Velipoje!”
Por përgjigjja e komandantit ishte cinike dhe çnjerëzore:
“Mbaje atë kërmën, mos të humbasë në det, se ty do të vras në breg!”
Pak çaste më vonë, sapo dolën në breg, Bino Binaj pushkatoi Vat Beqin.
Pastaj iu afrua Gjekut të plagosur dhe dha urdhër ta ekzekutonin në vend, por ushtari Hysni Syla refuzoi, duke thënë se “është i kapur tashmë”.
Atëherë Binaj u afrua vetë për ta vrarë, por skafisti Bashkim Musta e ndali me guxim:
“Mos komandant, janë vëllezër. Lëre, ndoshta shpëton!”
Falë ndërhyrjes së tij, Gjek Beqi mbijetoi plagët, por u arrestua dhe u dënua më pas si “arratisës”.
⸻
Krimi që nuk u dënua kurrë
Në vitin 1996, pas rrëzimit të diktaturës, Gjykata e Tiranës shpalli Bino Binajn fajtor për “vrasje me paramendim” dhe e dënoi me burgim të përjetshëm.
Megjithatë, ai kishte ikur në Itali, ku Interpoli e arrestoi, por ekstradimi i tij u sabotua nga drejtësia shqiptare, që mbrojti kriminelin komunist.
⸻
Martirë të Demokracisë
Me dekret të Presidentit Sali Berisha, në vitin 1995, vëllezërit Gjek dhe Vat Beqi, bashkë me familjarët e tyre, u shpallën Martirë të Demokracisë — simbol i guximit dhe sakrificës për lirinë.
⸻
E vërteta që duhet thënë me emër
Ky nuk është një “rast kufiri”.
Është një pushkatim i pastër politik.
Është krim shtetëror i kryer nga oficeri Bino Binaj, në shërbim të një regjimi që vrau qytetarët e vet pse donin të jetonin të lirë.
Emri i tij duhet të qëndrojë në çdo dokument të së vërtetës historike — si dëshmi e asaj se çfarë përbindëshish prodhoi komunizmi shqiptar.
